Strefa Czystego Transportu w Krakowie. Miasto proponuje duże zmiany
Przyszłość Strefy Czystego Transportu w Krakowie ponownie będzie przedmiotem dyskusji. Tym razem mieszkańcy będą mogli wypowiedzieć się na temat projektu uchwały zmieniającej granice SCT oraz zasady korzystania ze zwolnień. Propozycje przedstawione przez prezydenta Krakowa zakładają znaczące zmniejszenie obszaru objętego ograniczeniami. Zamiast dotychczasowych około 196 km² strefa miałaby obejmować około 1 km², koncentrując się na ścisłym centrum miasta.
Zmiany dotyczą również kierowców, którzy mieszkają w Krakowie, ale korzystają z samochodów niespełniających wymagań emisyjnych. Projekt przewiduje rozszerzenie katalogu tytułów prawnych uprawniających do skorzystania ze zwolnienia. Istotne znaczenie ma mieć data objęcia pojazdu w posiadanie, a nie wyłącznie moment jego zakupu czy rejestracji.
Konsultacje społeczne rozpoczną się w piątek, 27 listopada, i potrwają do 18 grudnia 2026 roku. Ich celem jest zebranie opinii, uwag i propozycji mieszkanek i mieszkańców Krakowa, a także organizacji pozarządowych. Zgłoszone stanowiska zostaną przeanalizowane i przedstawione w raporcie, który będzie jednym z elementów dalszych prac nad projektem uchwały.
SCT obejmie tylko ścisłe centrum Krakowa. Jakie będą nowe granice?
Jedną z najważniejszych proponowanych zmian jest radykalne ograniczenie powierzchni Strefy Czystego Transportu. Według projektu miałaby ona obejmować około 1 km², czyli obszar znacznie mniejszy niż obecnie. Jej granice wyznaczałyby przede wszystkim ulice I obwodnicy Krakowa.
W proponowanym przebiegu znalazłyby się ulice: Basztowa, Westerplatte, św. Gertrudy, św. Idziego, Podzamcze, Straszewskiego, Podwale i Dunajewskiego. Od zachodu granicę wyznaczałyby natomiast ulice Zwierzyniecka, aleja Krasińskiego oraz aleja Piłsudskiego. Ważną informacją dla kierowców jest to, że również same ulice graniczne należałyby do obszaru SCT.
W praktyce oznaczałoby to, że ograniczenia związane z funkcjonowaniem strefy przestałyby obowiązywać na zdecydowanej większości dotychczasowego obszaru. Kierowcy poruszający się poza nowymi granicami nie musieliby już uwzględniać zakazu wjazdu wynikającego z zasad SCT.
Proponowane rozwiązanie koncentruje ograniczenia na ścisłym centrum miasta. Jednocześnie projekt zakłada utrzymanie strefy w rejonie stacji pomiarowej przy alei Krasińskiego, gdzie w 2024 roku odnotowano przekroczenie normy dwutlenku azotu.
Zwolnienia dla mieszkańców. Liczyć się będzie data objęcia samochodu w posiadanie
Kolejna istotna część projektu dotyczy osób mieszkających w Krakowie, które korzystają z samochodów niespełniających wymagań emisyjnych. Proponowane przepisy przewidują zwolnienie dla pojazdów objętych w posiadanie najpóźniej 31 grudnia 2028 roku, pod warunkiem że dana osoba pozostanie ich posiadaczem nieprzerwanie.
Co ważne, nie będzie miało znaczenia, czy samochód został nabyty przed uruchomieniem Strefy Czystego Transportu, czy już w czasie jej funkcjonowania. Kluczowa będzie data objęcia pojazdu w posiadanie oraz zachowanie ciągłości tego statusu.
Projekt przewiduje również określone wymagania dotyczące rejestracji samochodu. Jeżeli mieszkaniec jest jego właścicielem lub współwłaścicielem, także w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej, pojazd musi być na niego zarejestrowany najpóźniej w dniu zgłoszenia.
Istotną zmianą ma być również odejście od wymogu zameldowania w Krakowie. O możliwości skorzystania ze zwolnienia decydować będzie faktyczne miejsce zamieszkania na terenie miasta oraz rozliczanie tutaj podatku dochodowego lub rolnego. Oznacza to, że sam meldunek nie będzie warunkiem uzyskania statusu mieszkańca na potrzeby proponowanych przepisów.
Projekt zakłada także, że status mieszkańca będzie można uzyskać po 2028 roku. W takim przypadku nadal znaczenie będzie miała data objęcia samochodu w posiadanie, która nie może być późniejsza niż 31 grudnia 2028 roku.
Nie tylko właściciel samochodu. Katalog zwolnień ma być szerszy
Obecne propozycje zakładają rozszerzenie katalogu tytułów prawnych, na podstawie których samochód będzie mógł korzystać ze zwolnienia z zasad SCT. Nie będzie ono ograniczone wyłącznie do pojazdów będących własnością mieszkańca.
Oprócz własności i współwłasności uwzględniona ma zostać również małżeńska wspólność majątkowa. Projekt obejmuje także samochody użytkowane na podstawie umów leasingowych, przewłaszczenia na zabezpieczenie, a więc między innymi pojazdy finansowane kredytem, oraz auta służbowe wykorzystywane prywatnie.
Zwolnienie mogłoby dotyczyć również samochodów użytkowanych na podstawie umowy zawartej ze spółką przez jej wspólnika lub członka zarządu, w określonych typach spółek. W katalogu znalazłyby się ponadto pojazdy używane na podstawie najmu, dzierżawy i użyczenia.
Ważnym elementem propozycji jest zachowanie uprawnienia w przypadku wykupu samochodu z leasingu. Zwolnienia nie miałoby również odbierać przekazanie pojazdu bliskiej rodzinie mieszkającej w Krakowie. Rozwiązania te mają uwzględniać różne sposoby korzystania z samochodów, nie ograniczając możliwości uzyskania zwolnienia wyłącznie do osób posiadających pojazd na własność.
Pacjenci placówek medycznych i jazdy testowe. Kto jeszcze skorzysta ze zwolnienia?
Projekt uchwały przewiduje również zmiany dotyczące osób przyjeżdżających do Krakowa w celu skorzystania z usług medycznych. Zwolnienie z ograniczeń SCT miałoby obejmować wizyty w każdej placówce medycznej znajdującej się na terenie strefy, również prywatnej. Uprawnienie obowiązywałoby w dniu wizyty, ale konieczne nadal będzie potwierdzenie jej odbycia.
Kolejna propozycja dotyczy pojazdów wykorzystywanych do jazd testowych. Zwolnione z ograniczeń miałyby być samochody wyposażone w profesjonalne tablice rejestracyjne, o ile poruszają się w ramach takich jazd.
Zmienić ma się także sposób weryfikowania uprawnień do wjazdu. Projekt zakłada rezygnację z obowiązkowych nalepek umieszczanych na pojazdach. Zamiast tego uprawnienia będą sprawdzane na podstawie numeru rejestracyjnego w Centralnej Ewidencji Pojazdów, a także zgłoszeń i rejestru opłat.
Właściciele samochodów elektrycznych, wodorowych oraz napędzanych gazem ziemnym nie będą musieli zgłaszać swoich pojazdów, jeżeli odpowiednie informacje o ich napędzie znajdują się już w ewidencji.
Co pozostanie bez zmian? Normy emisji i opłaty za wjazd
Mimo planowanego ograniczenia obszaru SCT projekt nie przewiduje zmiany wymagań dotyczących norm emisji spalin. Zmniejszeniu ma ulec powierzchnia strefy, ale same kryteria emisyjne pozostaną takie jak dotychczas. Oznacza to, że samochody poruszające się w granicach SCT nadal będą musiały spełniać obowiązujące wymagania albo korzystać z przewidzianych zwolnień.
Nie zmienią się również zasady dotyczące opłat za wjazd. Możliwość wjazdu za opłatą ma pozostać dostępna do końca 2028 roku, a projekt uchwały dotyczący granic i zasad funkcjonowania strefy nie wprowadza nowych stawek.
Osobno prowadzone są konsultacje dotyczące ewentualnego zamrożenia opłat na lata 2027–2028 na poziomie obowiązującym w 2026 roku. Te konsultacje mają potrwać do 27 listopada 2026 roku. Ewentualne nowe stawki będą automatycznie obowiązywać na zmienionym obszarze SCT.
Do czasu wejścia w życie nowej uchwały nadal będą obowiązywać dotychczasowe granice i przepisy. Nowe zasady zaczną obowiązywać dopiero po upływie 30 dni od ogłoszenia uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego. Wniesione wcześniej opłaty zachowają ważność, a dokonane zgłoszenia i przyznane zwolnienia pozostaną w mocy, o ile będą spełniały kryteria określone w nowych przepisach.
Konsultacje SCT w Krakowie. Zaplanowano cztery otwarte spotkania
Mieszkańcy, którzy chcą przedstawić swoje stanowisko bezpośrednio przedstawicielom miasta, będą mogli skorzystać z czterech otwartych spotkań konsultacyjnych. Zaplanowano je w różnych częściach Krakowa, aby ułatwić udział osobom zainteresowanym proponowanymi zmianami.
Wszystkie spotkania odbędą się w godzinach od 17.00 do 19.00.
Harmonogram spotkań konsultacyjnych:
3 grudnia, czwartek – ARTzona Ośrodka Kultury im. C.K. Norwida, os. Górali 4 w Nowej Hucie. Wejście od ulicy Stalowej.
7 grudnia, poniedziałek – Urząd Miasta Krakowa, Rynek Podgórski 1, Sala Obrad im. F. Maryewskiego.
10 grudnia, czwartek – XIV Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika, ul. Chełmońskiego 24.
17 grudnia, czwartek – Sala Kupiecka Urzędu Miasta Krakowa, pl. Wszystkich Świętych 3–4.
Podczas spotkań będzie można przedstawić swoje uwagi i propozycje dotyczące zarówno granic strefy, jak i szczegółowych zasad korzystania ze zwolnień.
Opinie będzie można zgłaszać również telefonicznie i przez internet
Konsultacje nie ograniczą się do spotkań stacjonarnych. Miasto przewidziało kilka sposobów przekazywania opinii, tak aby z możliwości udziału mogli skorzystać również mieszkańcy, którzy nie będą mogli pojawić się osobiście.
Jedną z form będą dyżury telefoniczne zaplanowane na piątki, 4 i 11 grudnia, w godzinach od 8.00 do 16.00. Numery telefonów mają zostać opublikowane 27 listopada, czyli w dniu rozpoczęcia konsultacji.
Od 27 listopada do 18 grudnia będzie można również przesyłać uwagi za pomocą formularza internetowego. Bezpośredni link do formularza online zostanie udostępniony w dniu rozpoczęcia konsultacji.
Dostępne będą także formularze papierowe. Wypełniony dokument będzie można przesłać elektronicznie na adres [email protected]. W tytule wiadomości należy wpisać: „Konsultacje – granice i zasady SCT”.
Dokumenty można będzie również wysłać pocztą tradycyjną na adres:
Zarząd Dróg Miasta Krakowa
ul. Centralna 53
31-586 Kraków
Na przesyłce należy umieścić dopisek: „Konsultacje – granice i zasady SCT”.
Kolejną możliwością będzie skorzystanie z systemu e-Doręczeń. Adres Zarządu Dróg Miasta Krakowa to AE:PL-66410-86716-SAIIS-28. Także w tym przypadku należy wskazać, że dokument dotyczy konsultacji w sprawie granic i zasad SCT.
Wypełnione formularze będzie można przekazać podczas otwartych spotkań konsultacyjnych albo osobiście złożyć w siedzibie Zarządu Dróg Miasta Krakowa przy ulicy Centralnej 53. Dokumenty będą przyjmowane w poniedziałki od 7.30 do 17.00, a od wtorku do piątku w godzinach 7.30–15.30.
Ważne jest zachowanie terminu. O przyjęciu formularza decydować będzie data i godzina jego wpływu. Wyjątek dotyczy formularzy wypełnionych elektronicznie, które będzie można przesyłać do końca dnia 18 grudnia.
Infolinia Krakowskiego Centrum Kontaktu
Dodatkową możliwością przekazania opinii będzie kontakt z Krakowskim Centrum Kontaktu. W okresie konsultacji, od 27 listopada do 18 grudnia, uwagi i propozycje dotyczące projektu będzie można zgłaszać pod numerem telefonu 12 616 55 55.
Infolinia będzie dostępna w dni robocze, od poniedziałku do piątku, w godzinach 7.40–15.30. To rozwiązanie dla osób, które wolą przedstawić swoje stanowisko podczas rozmowy telefonicznej, zamiast wypełniać formularz.
Co stanie się z uwagami mieszkańców?
Wszystkie zgłoszone opinie, uwagi i propozycje mają zostać przeanalizowane i opisane w raporcie podsumowującym konsultacje społeczne. Dokument zostanie opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Krakowa oraz na stronie internetowej obywatelski.krakow.pl.
Wyniki konsultacji będą stanowiły element uzasadnienia projektu uchwały, nad którym ostatecznie zagłosuje Rada Miasta Krakowa. Oznacza to, że głosy mieszkańców i organizacji pozarządowych zostaną zebrane przed dalszym procedowaniem proponowanych zmian.
Za przeprowadzenie konsultacji odpowiadać będzie Zarząd Dróg Miasta Krakowa we współpracy z Wydziałem Dialogu, Konsultacji i Kontaktu Obywatelskiego Urzędu Miasta Krakowa. Podstawę prawną stanowią przepisy ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz uchwała Rady Miasta Krakowa określająca zasady i tryb przeprowadzania konsultacji społecznych.
Konsultacje dotyczące granic i zasad Strefy Czystego Transportu w Krakowie potrwają od 27 listopada do 18 grudnia 2026 roku. To w tym czasie mieszkańcy będą mogli przedstawić swoje stanowisko w sprawie proponowanego ograniczenia strefy do ścisłego centrum oraz nowych zasad zwolnień dla kierowców.

Napisz komentarz
Komentarze