SCT

Na sesji 21 stycznia br. Radni Rady Miejskiej w Wieliczce zgodnie podjęli rezolucję z apelem do Rzecznika Praw Obywatelskich. Domagają się w niej zaskarżenia do sądu krakowskiej uchwały o Strefie Czystego Transportu, wskazując na szereg naruszeń konstytucyjnych praw mieszkańców gmin ościennych. Dokument ten nie jest jedynie wyrazem politycznego sprzeciwu, ale szczegółową analizą prawnych niespójności, które uderzają w tysiące osób codziennie wjeżdżających do stolicy Małopolski.

We wtorek, 20 stycznia 2026 roku, stolica Małopolski zmierzyła się z drastycznym pogorszeniem jakości powietrza, co wywołało natychmiastową reakcję władz miasta oraz wprowadzenie nadzwyczajnych środków ostrożności. Fatalny stan atmosfery stał się tłem dla ważnego wystąpienia prezydenta Aleksandra Miszalskiego w mediach społecznościowych, w którym włodarz odniósł się do przyczyn obecnej sytuacji oraz bronił strategii walki o czyste niebo, w tym kontrowersyjnej Strefy Czystego Transportu. Miasto podjęło decyzję o wprowadzeniu darmowej komunikacji miejskiej dla wszystkich pasażerów, aby zminimalizować emisję spalin samochodowych w dniu rekordowych przekroczeń norm pyłów zawieszonych PM10 oraz PM2,5.

Podczas gdy oficjalne komunikaty straszą mieszkańców Krakowa smogowym alarmem, dane z czujników pokazują absurdalną sytuację. Na Rynku Głównym powietrze jest w normie i świeci na zielono, choć zaledwie 500 metrów dalej normy mają być przekroczone o ponad tysiąc procent. Czy krakowski smog to realne zagrożenie, czy polityczna wydmuszka służąca do wprowadzania kolejnych zakazów?

Stolica Małopolski stała się areną bezprecedensowego konfliktu między władzami miasta a przeciwnikami Strefy Czystego Transportu (SCT). Od momentu wprowadzenia restrykcji 1 stycznia 2026 roku, obejmujących aż 60 procent powierzchni Krakowa, służby miejskie mierzą się z systematycznym niszczeniem infrastruktury informacyjnej. W odpowiedzi na zamalowywanie i przewracanie znaków drogowych, urzędnicy zdecydowali się na niestandardowe kroki, montując na drzewach wzdłuż granic strefy fotopułapki mające rejestrować sprawców wandalizmu. Działania te jednak zamiast uspokoić nastroje, wywołały kolejną falę oporu społecznego i nasiliły aktywność grup określających się mianem „Blade Runners SCT”.

Zarząd Województwa Małopolskiego przyjął bezprecedensowe, krytyczne stanowisko wobec funkcjonującej od 1 stycznia 2026 roku Strefy Czystego Transportu w Krakowie. Władze regionalne z marszałkiem Łukaszem Smółką na czele wprost oskarżają magistrat o wprowadzanie podziałów, dyskryminację mieszkańców Małopolski oraz przedkładanie zysków z opłat nad realną ochronę środowiska. Według władz województwa, stolica regionu nie przygotowała niezbędnej infrastruktury, tworząc system, który zamiast walczyć ze smogiem, nakłada "podatek od wjazdu" na tysiące osób dojeżdżających do pracy, szkół i szpitali.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał nieprawomocny wyrok w sprawie Strefy Czystego Transportu (SCT). Sąd odrzucił skargi składane w trybie obywatelskim, uznając brak naruszenia interesu prawnego, natomiast częściowo uwzględnił skargę Wojewody Małopolskiego. Rozstrzygnięcie zapadło stosunkiem głosów 2:1, jednak treść zdania odrębnego pozostaje na razie nieznana.

Po wielogodzinnej i niezwykle emocjonującej rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał w środę, 14 stycznia 2026 roku, przełomowy wyrok w sprawie Strefy Czystego Transportu (SCT). Sędziowie zdecydowali o stwierdzeniu nieważności części przepisów uchwały Rady Miasta Krakowa, częściowo przychylając się do argumentacji Wojewody Małopolskiego. Choć sama idea strefy nie została całkowicie obalona, sąd zakwestionował fundamenty prawne dotyczące definicji mieszkańca oraz specyficznych zwolnień medycznych, co stawia krakowski magistrat przed koniecznością pilnej nowelizacji przepisów. Wyrok jest nieprawomocny, jednak jego uzasadnienie obnaża luki legislacyjne w projekcie, który zaczął obowiązywać zaledwie dwa tygodnie temu.

Stolica Małopolski staje w obliczu jednego z najważniejszych rozstrzygnięć prawnych ostatnich lat. Już w środę, 14 stycznia 2026 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zajmie się czterema z pięciu skarg złożonych na uchwałę Rady Miasta dotyczącą Strefy Czystego Transportu (SCT). Sprawa budzi ogromne emocje społeczne, a liczba przeciwników nowych regulacji liczona jest w tysiącach, co potwierdziły niedawne, mroźne protesty pod siedzibą Zarządu Dróg Miasta Krakowa oraz przy Muzeum Narodowym. Na wokandę trafią wnioski wojewody małopolskiego, gminy Skawina oraz osób fizycznych, które kwestionują legalność rozwiązań uderzających w portfele i wolność przemieszczania się obywateli.

Strefa Czystego Transportu (SCT) w Krakowie, wprowadzona 1 stycznia br., staje się coraz większym obciążeniem dla wizerunku prezydenta miasta Aleksandra Miszalskiego.

Sobota, 10 stycznia 2026 roku, zapisała się na kartach historii Krakowa jako dzień bezprecedensowego oporu społecznego wobec nowych regulacji transportowych. Mimo ekstremalnie niskich temperatur oscylujących wokół -12 stopni Celsjusza, ulice stolicy Małopolski wypełniły się przeciwnikami Strefy Czystego Transportu. Według szacunków służb i organizatorów, w kluczowych punktach miasta zgromadziło się około 1500 manifestantów, którzy głośno wyrazili swój sprzeciw wobec przepisów obowiązujących od początku bieżącego roku.

Podczas gdy pod Wawelem wrze w związku z wprowadzeniem Strefy Czystego Transportu, były radny Łukasz Wantuch postanowił wlać kolejną porcję paliwa do ognia społecznego konfliktu. W opublikowanym w piątek, 9 stycznia 2026 roku wpisie w mediach społecznościowych, polityk zaprezentował wizję miasta, która dla wielu komentatorów jest jawnym przykładem segregacji mieszkańców i skrajnej hipokryzji. Wantuch wprost dzieli ludzi na „Krakusów” i „nie-Krakusów”, uzależniając prawo do swobodnego poruszania się po stolicy Małopolski nie od troski o jakość powietrza, lecz od miejsca odprowadzania podatku PIT.

Początek 2026 roku w stolicy Małopolski upływa pod znakiem jednego z największych sporów społecznych ostatniej dekady. W obliczu narastającej fali protestów głos zabrał Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski. W obszernym oświadczeniu włodarz miasta przypomina o setkach przedwczesnych zgonów rocznie spowodowanych smogiem i stanowczo odpiera zarzuty o dyskryminację, wskazując na bezczynność ościennych gmin jako główne źródło problemów krakowian. Czy argumenty zdrowotne przekonają tysiące protestujących, którzy w najbliższą sobotę wyjdą na ulice?