Radni Wieliczki apelują do RPO. Sprawa SCT znów w sądzie?

Nierówne i niesprawiedliwe traktowanie obywateli 

Kluczowym argumentem podnoszonym przez wielicki samorząd jest rażąca niesprawiedliwość w traktowaniu obywateli ze względu na miejsce zamieszkania. Zapisy uchwały prowadzą do sytuacji, w której mieszkaniec wschodnich krańców Krakowa, żyjący nawet dziesięć kilometrów od granicy strefy, zachowuje prawo wjazdu swoim starszym pojazdem dzięki ochronie praw nabytych. W tym samym czasie mieszkaniec Wieliczki, którego dom dzieli od granicy strefy zaledwie sto metrów, zostaje tego prawa pozbawiony. Rezolucja zwraca również uwagę na problem wykluczenia cyfrowego, który dotyka przede wszystkim osoby starsze. System obsługi wyłączeń ze strefy został oparty niemal wyłącznie na narzędziach internetowych. W praktyce oznacza to, że seniorzy, którzy nie korzystają z sieci, mogą mieć zablokowany dostęp do placówek medycznych czy urzędów, jeśli ich pojazdy nie spełniają nowych norm.

Kolejnym punktem spornym jest objęcie strefą parkingów przesiadkowych typu Park&Ride. Zamiast zachęcać do zostawiania aut na obrzeżach i przesiadki do komunikacji miejskiej, krakowskie przepisy SCT utrudniają przyjezdnym dostęp do tych miejsc. Czyni to uchwałę środkiem nadmiernym i nieproporcjonalnym, zwłaszcza że stężenia dwutlenku azotu na peryferiach miasta od lat pozostają w normie, a w ostatnim roku spadły po otwarciu północnej obwodnicy Krakowa.

Radni z Wieliczki będą walczyć o sprawiedliwość 

Wieliccy radni nie dają za wygraną mimo niekorzystnego rozstrzygnięcia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie z 14 stycznia 2026 roku. Zauważają bowiem istotny szczegół: wyrok w sprawie skargi Wojewody Małopolskiego nie był jednomyślny. Zdanie odrębne jednego z sędziów dowodzi, że sprawa budzi poważne wątpliwości prawne i nie jest jednoznaczna. Skierowanie wniosku przez Rzecznika Praw Obywatelskich w trybie skargi uprzywilejowanej pozwoliłoby na ponowne rozpatrzenie sprawy przez inny skład orzekający.

Wybór Rzecznika jako adresata apelu podyktowany jest również barierami formalnymi, które uniemożliwiają gminom skuteczną walkę przed sądem. Rezolucja wprost wskazuje na problem wykazania naruszenia interesu prawnego przez jednostki samorządu terytorialnego. Przekonała się o tym sąsiednia Skawina, której skarga została przez sąd odrzucona bez merytorycznego rozpatrzenia argumentów. Sędziowie uznali wówczas, że gmina nie posiada legitymacji do kwestionowania przepisów innego miasta, przez co merytoryczne zarzuty w ogóle nie doczekały się oceny. Interwencja RPO jest więc jedyną drogą, by krakowska uchwała została realnie sprawdzona pod kątem ochrony praw wszystkich obywateli.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie trafiają kolejne skargi indywidualne na SCT, jednak w tym trybie sąd nie ma bezwzględnego obowiązku ich rozpatrzenia.