Metro w Krakowie bez rządowego wsparcia! Resorty ujawniają brak wniosków o fundusze!

Obecnie projekt znajduje się w fazie planistycznej, co odzwierciedlają zapisy w Wieloletniej Prognozie Finansowej miasta Krakowa. Dokument ten przewiduje nakłady w wysokości blisko 22 milionów złotych na usługi doradcze do 2031 roku oraz 188 milionów złotych na przygotowanie dokumentacji projektowej i środowiskowej w latach 2026–2031. Choć prezydent Aleksander Miszalski kilkukrotnie spotykał się w 2025 roku z ministrem Andrzejem Domańskim, by omawiać kwestie finansowe, rozmowy te nie przełożyły się dotąd na formalne ujęcie budowy metra w budżecie państwa czy przyjętych przez Sejm ustawach.

Fundusze europejskie poza zasięgiem krakowskiej inwestycji

Sytuacja w obszarze finansowania zewnętrznego z funduszy Unii Europejskiej jest równie skomplikowana, co wynika z zamkniętych już harmonogramów naborów wniosków. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej poinformowało, że w obecnej perspektywie finansowej na lata 2021–2027 projekt krakowskiego metra nie został zgłoszony do dofinansowania w ramach programu FEnIKS. Zamiast tego miasto skoncentrowało się na projektach tramwajowych, rozbudowie systemu ITS oraz budowie węzłów przesiadkowych, a nabór na tego typu zadania zakończył się definitywnie 28 czerwca 2024 roku.

Ograniczenia dotyczą również instrumentu „Łącząc Europę” (CEF), gdzie alokacja środków została już niemal w całości wyczerpana. Resort wskazuje, że jedynym elementem, który mógłby teoretycznie liczyć na wsparcie w tym trybie, są prace projektowe w punktach styczności metra z węzłami sieci TEN-T, jednak brak dostępnych środków uniemożliwia realizację takich planów w najbliższym czasie. Choć miasto złożyło postulaty dotyczące uwzględnienia metra w przyszłej perspektywie budżetowej UE na lata 2028–2034, resort podkreśla, że zasady wsparcia na ten okres będą ustalane na znacznie późniejszym etapie i obecnie nie można zagwarantować ich dostępności.

Alternatywne ścieżki finansowania i funkcja ochronna obiektu

W obliczu braku bezpośrednich dotacji na całą infrastrukturę transportową, rząd wskazuje na specyficzną możliwość pozyskania środków z obszaru ochrony ludności i obrony cywilnej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, miasto mogłoby ubiegać się o dofinansowanie pokrywające nawet 100% kosztów, ale wyłącznie w zakresie przystosowania tuneli i stacji do funkcji ochronnych. Oznacza to, że państwo mogłoby sfinansować jedynie „zwiększone koszty” wynikające z nadania metru charakteru schronu, a nie samą budowę linii komunikacyjnej czy zakup taboru.

Władze Krakowa klasyfikują obecnie wydatki na dokumentację przedprojektową i środowiskową jako zadania własne, niepowiązane z funduszami unijnymi czy partnerstwem publiczno-prywatnym. Taka strategia wskazuje na konieczność samodzielnego udźwignięcia przez budżet miasta kosztów przygotowawczych w kwocie 188 milionów złotych w nadchodzących pięciu latach. Bez przełomu w relacjach na linii miasto-rząd i oficjalnego wpisania metra na listę kluczowych inwestycji państwowych, realizacja tego gigantycznego przedsięwzięcia pozostanie jedynie w sferze długofalowych prognoz finansowych samorządu.