Kryzys młodych na rynku pracy w Krakowie. Czy miasto perspektyw "schodzi na psy"? [SONDA]

Statystyki nie kłamią: Drastyczny wzrost bezrobocia wśród młodzieży

Według raportu „Krakowskie Obserwatorium Rynku Pracy” za III kwartał 2025 roku, liczba zarejestrowanych bezrobotnych do 30. roku życia wyniosła 2290 osób. To wzrost o 37,7% w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego. 

Choć udział młodych w ogólnej strukturze niezatrudnionych (17,8%) jest statystycznie niższy niż dekadę temu (kiedy w 2016 roku wynosił 20,3%), dynamika pogorszenia sytuacji w ostatnich trzech latach jest alarmująca. Osoby młode stanowią niemal 29% populacji Krakowa – to ponad 230 tysięcy mieszkańców, dla których znalezienie godnej pracy staje się wyzwaniem wymagającym miesięcy oczekiwania.

Paradoks wykształcenia: Dyplom wyższej uczelni nie chroni przed bezrobociem

Najbardziej uderzającym faktem wynikającym z danych GUP jest struktura wykształcenia osób pozostających bez pracy. Najliczniejszą grupę wśród młodych bezrobotnych stanowią osoby z wykształceniem wyższym, które odpowiadają za 28,3% wszystkich rejestracji w tej kategorii wiekowej. Dla porównania, odsetek osób z wykształceniem gimnazjalnym i podstawowym aktywnie poszukujących zatrudnienia jest niższy i wynosi 26,1%. 

Sytuacja absolwentów biotechnologii czy logopedii, którzy szukają pracy nawet pół roku, obnaża potężny rozdźwięk między ofertą akademicką a realnym zapotrzebowaniem krakowskich pracodawców, którzy coraz częściej oferują jedynie umowy cywilnoprawne i wynagrodzenie rzędu 4 tysięcy złotych netto.

AI i automatyzacja: Technologia wypycha juniorów z rynku

Dyrektor Grodzkiego Urzędu Pracy, Adam Biernat, wskazuje na nową, technologiczną przyczynę obecnej sytuacji. Wdrażanie nowoczesnych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji (AI) w krakowskich centrach usług biznesowych (BPO/SSC) sprawiło, że „relatywnie proste i powtarzalne prace”, dotychczas dedykowane stażystom i młodszym specjalistom, są obecnie automatyzowane. 

Wraz z pogorszeniem koniunktury to właśnie osoby na umowach próbnych, zleceniach czy dzieło są zwalniane w pierwszej kolejności. Mniejsze doświadczenie zawodowe sprawia, że znalezienie nowej posady w warunkach ostrożnej rekrutacji staje się procesem długotrwałym i frustrującym.

Pokolenie Z pod ścianą: Wyższe oczekiwania w obliczu niestabilności

Młodzi pracownicy z Pokolenia Z wykazują znacznie większą wrażliwość na zmiany rynkowe. Z jednej strony szukają oni stabilności, wspierającego stylu zarządzania i równowagi między życiem prywatnym a zawodowym (work-life balance), z drugiej strony muszą mierzyć się z faktem, że ich elastyczność, która w czasach wzrostu pozwalała szybko znaleźć pracę, w dobie spowolnienia staje się przekleństwem. 

Świadomość własnych praw i niechęć do podejmowania „byle jakiego” zatrudnienia prowadzi do dłuższego pozostawania w rejestrach bezrobotnych. Eksperci zauważają, że młodzi krakowianie coraz częściej wybierają ścieżkę przedsiębiorczości – stanowią oni już ponad jedną trzecią beneficjentów dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej, co może być sygnałem desperacji i braku atrakcyjnych ofert etatowych.

Fatalna kondycja rynku pracy dla najlepiej wykształconych, brak odpowiedzi na setki wysyłanych CV oraz dominacja „umów śmieciowych” w ofertach dla juniorów to sygnały ostrzegawcze, których władze miasta nie mogą zignorować. Jeśli trend wzrostowy utrzyma się w 2026 roku, Kraków może stracić swój status głównego hubu talentów w Europie Środkowo-Wschodniej na rzecz miast oferujących bardziej zrównoważone warunki startu zawodowego.