Dni Twierdzy Kraków: Poznaj historię ukrytą na obrzeżach

Mieszkamy w przestrzeni przesiąkniętej historią. Relikty przeszłości znajdują się tutaj wszędzie – od ścisłego centrum po odległe peryferie. Nawet same granice stolicy Małopolski odgrywają rolę nosicieli pamięci. Chodzi o Twierdzę Kraków, jeden z największych zespołów fortyfikacji w Polsce, który obejmuje forty, baterie, schrony, koszary i drogi forteczne. W XIX i XX wieku konstrukcje te służyły celom obronnym, chroniąc krakowian przed najazdami wrogów. Dziś te obiekty wojskowe stały się obowiązkowym punktem na mapie podróżniczej miłośników historii oraz osób chcących spędzić wolny czas w ciekawy i wartościowy sposób. Tym bardziej że we wrześniu nadarzy się idealna okazja, aby poznać tajniki dawnych umocnień Krakowa.

Od 19 września do 4 października obchodzimy Dni Twierdzy Kraków. Program przewiduje szereg bezpłatnych wydarzeń o charakterze zarówno edukacyjnym, jak i rozrywkowym. Będą to wycieczki, wspólne spacery, wykłady, gry terenowe i wiele więcej. Aktywności są planowane w różnych częściach miasta i skierowane do rozmaitych grup wiekowych. Na większość z nich obowiązują zapisy, a liczba miejsc jest ograniczona.

Bogata oferta atrakcji zapowiada się w pierwsze dni obchodów, czyli 19–20 września. W tych datach organizatorzy zachęcają do darmowego zwiedzania z przewodnikiem Fortu 53 Bodzów, Muzeum Armii Krajowej, kawerny Wielkanoc, Fortu 52a Jugowice, Fortu 53 Winnica, lotniska Rakowice-Czyżyny, Fortu Bielany oraz innych obiektów dostępnych na stronie internetowej Dni Twierdzy. Poza zwykłym spacerem na łonie natury uczestnicy mają szansę zanurzyć się w wojenną przeszłość Krakowa i dowiedzieć się więcej na temat dziejów Małopolski.

A co poza historią?

Święto krakowskich fortyfikacji nie ogranicza się tylko do wycieczek historycznych. Podczas niektórych wydarzeń pojawi się także wątek ekologiczny. Na przykład zwiedzanie Fortu 53 Bodzów połączy się ze spacerem po wzgórzu Solnik, podczas którego odbędzie się prelekcja na temat ochrony roślin i zwierząt. Uczestnicy przejdą przez teren objęty wypasem owiec i kóz oraz spotkają się z osobą, która przybliży rolę tych zwierząt w ochronie zieleni miejskiej.

Historia, ochrona środowiska i, oczywiście, zabawa. W trakcie Dni Twierdzy nie zabraknie również rozrywki. 19 września od godziny 11:00 w Forcie 52a Jugowice trwać będzie gra terenowa „Złam szyfr”. Zasady są proste: odszukać podpowiedzi, złamać kod i odkryć, co chowa się w środku. Graczem może zostać każdy, niezależnie od wieku. Wystarczy tylko zapisać się, a następnie sprawdzić swoje siły w intrygującej rywalizacji.

Chcę uczestniczyć!

Rejestracja na wydarzenia odbywające się w dniach 19–25 września otwiera się w poniedziałek 14 września o godzinie 20:00. Wyjątkiem jest wycieczka po Forcie 49 Krzesławice. Żeby znaleźć się na liście uczestników tego spaceru, należy zgłosić swój udział już od 11 września. Na aktywności zaczynające się później zapisy wystartują 21 września, natomiast na ostatnie dni obchodów, czyli 3–4 października, zarejestrować się można od 28 września. Formalności związane z uczestnictwem znajdują się na stronie organizatora:

https://dni-twierdzy-krakow.pl/ 

Nie wszystkie wycieczki wymagają jednak zapisów. Chociażby Fort 53a Winnica będzie dostępny do samodzielnego zwiedzania przez całe popołudnie 19 września. W tym miejscu warto zostać na dłużej, bo od godziny 19:00 zaplanowano tutaj wspólne ognisko. Twórcy wydarzenia proponują, aby zabrać ze sobą własny prowiant i wykorzystać ten czas na rozmowy z przewodnikami oraz rekonstruktorami.

Następnego dnia odbędzie się kolejny punkt programu niewymagający rejestracji, tym razem w Forcie 48a Mistrzejowice. To piknik rodzinny przyciągający zarówno dorosłych, jak i dzieci. Na gości czekają gry plenerowe, strzelnica elektroniczna, modelowanie balonów, tablice do malowania kredą oraz inne atrakcje, które mogą zainteresować przedstawicieli różnych pokoleń.

Jakich jeszcze atrakcji możemy się spodziewać?

Podczas Dni Twierdzy historia wychodzi poza mury fortów i sięga również innych elementów infrastruktury wojskowej. 20 września będziemy mogli podziwiać samoloty z okresu I wojny światowej w trakcie wystawy „Skrzydła Wielkiej Wojny”, prezentowanej w Muzeum Lotnictwa Polskiego. A z powietrza przeniesiemy się na wodę. Dzień później o godzinie 17:00 organizatorzy zapraszają pierwszych 100 zapisanych osób na wyjątkowy rejs statkiem po Wiśle, w ramach którego uczestnicy zobaczą dawne umocnienia z perspektywy rzeki.

Gdzie szukać informacji o przodkach biorących udział w działaniach militarnych? Na to pytanie pozwolą odpowiedzieć warsztaty genealogiczne w Muzeum Podgórza 22 września. Prowadzący, Kamill Folprecht, wyjaśni, jak korzystać z ksiąg metrykalnych i innych materiałów archiwalnych, gdzie poszukiwać wartościowych dokumentów oraz jak właściwie odczytywać znalezione dane.

Zwiedzanie Bastionu III Kleparz, międzynarodowa konferencja dotycząca rewitalizacji obiektów obronnych czy spacer od Fortu 4 Błonia do Fortu 2 Kościuszko. Program wydarzenia przygotował jeszcze wiele niespodzianek wartych uwagi. Jedną z nich jest Bieg Twierdzy Kraków, czyli unikatowa inicjatywa, w której sport spotyka się z historią. Zawodnicy przebiegną przez Park Reduta i jego okolice, poznając po drodze ciekawostki o konstrukcjach wchodzących w skład twierdzy.

Spacery śladami krakowskich żołnierzy, interesujące warsztaty, aktywne spędzenie czasu i wspólne ognisko w przyjaznej atmosferze. Dni Twierdzy Kraków z pewnością mają coś do zaoferowania. A przede wszystkim przypominają, że niekiedy warto zejść z utartych szlaków, aby zdobyć bardziej nietypowe doświadczenia.