Falstart SCT w Krakowie. Awaria systemu opłat i wzmożone kontrole na wjazdach [FOTO]

Kontrole Straży Miejskiej i nowe uprawnienia funkcjonariuszy

Mimo problemów technicznych z poborem opłat, służby porządkowe nie próżnują. Straż Miejska rozpoczęła już wyrywkowe kontrole pojazdów wjeżdżających do strefy, a jednym z najgorętszych punktów na mapie miasta stała się ulica Balicka w rejonie Małopolskiego Ośrodka Ruchu Drogowego (MORD). 

To właśnie tam kierowcy są masowo zatrzymywani do weryfikacji spełniania norm emisyjnych. Warto przy tym przypomnieć o istotnej zmianie w uprawnieniach: zgodnie z Art. 129b ust. 2 pkt 2 lit. d Prawa o ruchu drogowym, Straż Miejska może obecnie zatrzymać pojazd do kontroli SCT w każdym miejscu na terenie gminy, a nie tylko bezpośrednio za znakami informującymi o początku strefy.

Technologia w służbie mundurowych: System „białych list”

Nowoczesny system nadzoru opiera się na cyfrowej bazie danych pojazdów uprawnionych do poruszania się po strefie. Strażnicy miejscy zostali wyposażeni w specjalną aplikację mobilną, która w czasie rzeczywistym podpowiada im, który z nadjeżdżających pojazdów wymaga weryfikacji. Narzędzie to analizuje numer rejestracyjny i automatycznie sprawdza, czy dany samochód widnieje na tzw. „białej liście” lub posiada opłacony wjazd. 

Na ten moment interwencje kończą się zazwyczaj pouczeniami, jednak kierowcy muszą mieć świadomość, że okres ochronny jest ograniczony czasowo. Docelowo za złamanie zakazu wjazdu do SCT bez posiadanych uprawnień grozi mandat karny w wysokości do 500 złotych.

Kryzys strefomatów i opłaty w cieniu awarii

Największym problemem dla osób spoza Krakowa, których pojazdy nie spełniają rygorystycznych norm (Euro 4 dla benzyny oraz Euro 6 dla silników Diesla), okazała się niesprawna infrastruktura płatnicza. System opłat godzinowych i abonamentowych miał być obsługiwany przez sieć strefomatów zlokalizowanych m.in. na wybranych stacjach paliw BP przy drogach wlotowych do miasta. 

Niestety, już 1 stycznia kierowcy zgłaszali liczne awarie tych urządzeń. Choć przedstawiciele urzędu miasta zapewniają, że po interwencji służb technicznych większość urządzeń już funkcjonuje, niesmak po „falstarcie” systemu pozostał. W obliczu problemów z automatami stacjonarnymi, władze rekomendują korzystanie z płatności online poprzez oficjalną stronę sct.krakow.pl lub dokonywanie wpłat w kasach Zarządu Dróg Miasta Krakowa, choć te ostatnie przeżywają obecnie prawdziwe oblężenie.

Statystyki i lawina wniosków od mieszkańców

Zainteresowanie nowymi przepisami jest bezprecedensowe. Do 2 stycznia z systemu obsługi SCT skorzystało już blisko 800 tysięcy osób, co świadczy o skali zamieszania i potrzebie weryfikacji statusu własnego auta. Szczególnie aktywni są mieszkańcy Krakowa, którzy złożyli już około 68 tysięcy wniosków o zwolnienie z opłat. Przypomnijmy, że osoby posiadające samochód przed 26 czerwca 2025 roku są objęte bezterminowym zwolnieniem, jednak muszą dopełnić formalności zgłoszeniowej. 

Proces weryfikacji jest w toku – dotychczas połowa złożonych wniosków została rozpatrzona pozytywnie. Urzędnicy informują, że baza jest aktualizowana na bieżąco, aby uniknąć błędnych wezwań do zapłaty generowanych przez systemy automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych.

Cennik i okres przejściowy dla przyjezdnych

Dla kierowców spoza stolicy Małopolski, których auta nie wpisują się w ekologiczne wymogi, przewidziano trzyletni okres przejściowy trwający do końca 2028 roku. W tym czasie wjazd jest możliwy po wniesieniu opłaty: godzinowej w kwocie 2,50 zł lub dziennej, która w 2026 roku wynosi 5 zł (równowartość dwóch opłaconych godzin z rzędu). 

Dla osób regularnie dojeżdżających do pracy przygotowano abonament miesięczny, którego cena w bieżącym roku wynosi 100 zł, ale w kolejnych latach będzie drastycznie rosnąć – do 250 zł w 2027 roku i aż 500 zł w 2028 roku. Po tym terminie możliwość wykupu wjazdu całkowicie zniknie, a strefa stanie się niedostępna dla aut niespełniających norm. Aby ułatwić mieszkańcom i turystom odnalezienie się w nowej rzeczywistości, krakowskie infolinie wydłużyły godziny pracy, działając od rana do wieczora w celu wyjaśniania zawiłości nowych przepisów.