Rozpoczęła się żałoba narodowa po strzelaninie w Krakowie. Zginęło sześć osób [FOTO, FILM]

Żałoba narodowa po tragedii w Krakowie. Decyzja prezydenta RP

Dwudniowa żałoba narodowa na terenie całego kraju rozpoczęła się w niedzielę o północy i potrwa do końca poniedziałku. Decyzja została podjęta w związku ze strzelaniną w Krakowie, w której zginęło sześć osób. Kolejnych 16 osób odniosło obrażenia, a wśród rannych znalazł się również sprawca ataku.

Akt prezydenta Karola Nawrockiego ustanawiający żałobę narodową został opublikowany w Dzienniku Ustaw w sobotę późnym wieczorem. Tym samym decyzja zaczęła obowiązywać na terenie całej Polski. Wcześniej podobny krok podjęto na szczeblu samorządowym. Prezydent Krakowa Łukasz Gibała podpisał zarządzenie o ogłoszeniu żałoby w mieście, która ma potrwać do 11 listopada.

Wprowadzenie żałoby narodowej jest szczególnym gestem państwa wobec ofiar tragicznych wydarzeń i ich bliskich. Ma również wymiar symboliczny – przypomina o skali tragedii i pozwala społeczeństwu wspólnie oddać hołd osobom, które straciły życie.

Flagi opuszczone do połowy masztów i zmiany w życiu publicznym

Ogłoszenie żałoby narodowej wiąże się z określonymi symbolami i zwyczajami obecnymi w przestrzeni publicznej. W tym czasie flagi państwowe na budynkach administracji publicznej i innych instytucji są opuszczane do połowy masztów. Jeżeli nie ma takiej możliwości, mogą być opatrzone czarnym kirem. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych znaków żałoby, widoczny w całym kraju.

Zmiany obejmują również działalność mediów i organizatorów wydarzeń. Portale internetowe często umieszczają czarne wstążki przy swoich logotypach, a stacje radiowe i telewizyjne dostosowują charakter programów do powagi sytuacji. Wiele instytucji kultury i organizatorów wydarzeń decyduje się w takich okolicznościach na rezygnację z imprez rozrywkowych, koncertów czy uroczystości o charakterze świątecznym.

Warto jednak podkreślić, że ogłoszenie żałoby narodowej nie oznacza automatycznego zakazu organizowania wszystkich wydarzeń kulturalnych i rozrywkowych. W tej sprawie głos zabrała ministra kultury Marta Cienkowska, która zaapelowała o uwzględnienie tragicznych okoliczności i odwołanie zaplanowanych imprez.

– Choć ta decyzja nie oznacza automatycznie administracyjnego zakazu organizowania i przeprowadzania wydarzeń kulturalnych, gorąco rekomenduję, żeby w obliczu tej przerażającej tragedii, jaka miała miejsce dziś w samym sercu Krakowa, odwołać planowane na ten czas imprezy i koncerty – napisała w mediach społecznościowych.

Apel ma charakter rekomendacji. Ostateczne decyzje dotyczące poszczególnych wydarzeń podejmują ich organizatorzy, którzy powinni uwzględnić charakter żałoby oraz szacunek wobec ofiar i ich rodzin.

Żałoby narodowe w III RP. Kiedy wcześniej ogłaszano je w Polsce?

Żałoba narodowa była ogłaszana w Polsce wielokrotnie po wydarzeniach, które przyniosły dużą liczbę ofiar, miały szczególne znaczenie dla państwa lub poruszyły opinię publiczną. W III Rzeczypospolitej decyzje takie podejmowano zarówno po katastrofach i zamachach, jak i w związku ze śmiercią ważnych osób życia publicznego.

Jedną z pierwszych dużych tragedii, po których ogłoszono żałobę narodową, była powódź z lipca 1997 roku. Kataklizm dotknął przede wszystkim południową część kraju i doprowadził do śmierci 56 osób. Żałoba została ustanowiona 18 lipca 1997 roku, aby upamiętnić ofiary żywiołu.

Kolejnym ważnym wydarzeniem były zamachy terrorystyczne z 11 września 2001 roku w Stanach Zjednoczonych. W geście solidarności z ofiarami ataków na World Trade Center i Pentagon w Polsce obowiązywała żałoba narodowa w dniach 12–14 września 2001 roku. Podobny gest solidarności wykonano po zamachach terrorystycznych w Madrycie w 2004 roku.

Szczególnym okresem w historii kraju była również żałoba po śmierci papieża Jana Pawła II. Obowiązywała od 3 do 8 kwietnia 2005 roku. Śmierć papieża wywołała ogromne poruszenie w Polsce, a uroczystości żałobne zgromadziły miliony wiernych.

Katastrofa smoleńska, Mirosławiec i Szczekociny

Jedną z najdłuższych żałób narodowych w najnowszej historii Polski ogłoszono po katastrofie samolotu Tu-154M pod Smoleńskiem, do której doszło 10 kwietnia 2010 roku. Zginęło wówczas 96 osób, w tym prezydent RP Lech Kaczyński, jego żona Maria Kaczyńska oraz przedstawiciele parlamentu, administracji państwowej i wojska. Żałoba objęła okres od 10 do 18 kwietnia 2010 roku.

Wcześniej żałobę narodową ustanawiano również po katastrofie wojskowego samolotu CASA w rejonie Mirosławca. W styczniu 2008 roku zginęło tam 20 osób, w tym członkowie załogi i oficerowie Sił Powietrznych. Decyzję o upamiętnieniu ofiar podjęto także po katastrofie kolejowej pod Szczekocinami w marcu 2012 roku, w której zginęło 16 osób, a kilkadziesiąt zostało rannych.

Żałoby ogłaszano również po śmierci byłych szefów polskiego rządu. Tak było w przypadku Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego niekomunistycznego premiera po 1989 roku, który zmarł w 2013 roku, oraz Jana Olszewskiego, premiera w latach 1991–1992, zmarłego w 2019 roku.

Żałoba po śmierci Pawła Adamowicza i papieża Franciszka

Wśród wydarzeń, po których ogłaszano żałobę narodową, znalazł się również pogrzeb prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Samorządowiec zmarł w styczniu 2019 roku po ataku nożownika podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Jego śmierć wywołała falę reakcji w całym kraju, a uroczystości pogrzebowe stały się okazją do oddania hołdu zamordowanemu prezydentowi miasta.

Dzień żałoby narodowej ogłoszono także w związku z pogrzebem papieża Franciszka. Był to gest upamiętnienia głowy Kościoła katolickiego i wyraz szacunku wobec jego działalności.

Kraków i cała Polska oddają hołd ofiarom strzelaniny

Obecna żałoba narodowa jest związana z tragicznymi wydarzeniami w Krakowie. Śmierć sześciu osób i obrażenia odniesione przez kolejnych 16 ludzi sprawiły, że tragedia stała się przedmiotem ogólnokrajowego upamiętnienia. Dwudniowa żałoba obowiązuje w całym kraju, natomiast w Krakowie, zgodnie z zarządzeniem prezydenta miasta, została ogłoszona do 11 listopada.

Najbliższe dni będą czasem zadumy i pamięci o osobach, które straciły życie. Władze apelują o uszanowanie powagi sytuacji, a organizatorzy wydarzeń kulturalnych i rozrywkowych są zachęcani do dostosowania swoich planów do charakteru ogłoszonej żałoby.